Rehber › Ortak Zorunlu Dersler: AİİT, Türk Dili, Yabancı Dil
Ortak Zorunlu Dersler: AİİT, Türk Dili, Yabancı Dil
Son güncelleme: Ağustos 2026
Bölümünüz ne olursa olsun müfredatınızda yer alan üç ders grubu vardır. Küçük kredileri yüzünden hafife alınırlar, oysa mezuniyet şartının parçasıdırlar.
Hangi dersler?
Yükseköğretim Kanunu gereği bütün lisans programlarında okutulan ortak zorunlu dersler:
- Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi — I ve II olmak üzere iki yarıyıl
- Türk Dili — I ve II olmak üzere iki yarıyıl
- Yabancı Dil — genellikle İngilizce, iki yarıyıl
Buna ek olarak birçok üniversite kendi ortak derslerini ekler: bilgisayar okuryazarlığı, kariyer planlama, üniversite yaşamına giriş gibi.
Kredi ve ortalama
Bu dersler genellikle düşük kredilidir (2 AKTS civarı) ama ortalamaya girerler. Kredileri düşük olduğu için AGNO'yu az etkiler; buna karşılık kolay yüksek not alınabildiği için ilk yıl ortalamasını yukarı çekmenin en rahat yoludur.
Kaldığınızda
Ortak zorunlu bir dersten kalmak, mezuniyetinizi bölüm dersinden kalmakla aynı şekilde engeller. "Küçük ders" olması sonucu değiştirmez.
Uzaktan eğitim uygulaması
Birçok üniversite bu dersleri uzaktan eğitimle verir. Bu durumda:
- Devam takibi çevrim içi yapılır; video izleme oranı devam yerine geçebilir
- Sınavlar merkezi olarak, tek bir tarihte yapılır — kendi bölüm sınavlarınızla çakışabilir
- Ders programınızda saat kaplamadıkları için haftalık planlamayı rahatlatırlar
Muafiyet
Yabancı dil derslerinden muafiyet en yaygın olanıdır: hazırlık sınıfını başarıyla bitirenler ya da muafiyet sınavını geçenler bu derslerden muaf tutulur. Geçerli bir YDS/ YÖKDİL puanı da kabul edilebilir.
Atatürk İlkeleri ve Türk Dili derslerinden muafiyet genellikle yalnızca daha önce bir yükseköğretim programında bu dersleri almış öğrenciler için (yatay geçiş, DGS, ikinci üniversite) mümkündür.
Planlamada nereye koymalı?
Ortak dersler çoğunlukla birinci sınıf müfredatındadır ve öne alınmaları önerilir. Son sınıfa bırakılan bir Türk Dili dersi, bitirme projesiyle aynı döneme denk geldiğinde gereksiz bir risk yaratır. Ayrıca bu dersler her dönem açılmayabilir — güz dersini bahara bırakmak, bir yıl beklemek anlamına gelebilir.
Bunlar da işine yarayabilir
- Mezuniyet Kontrol Listesi: Son Sınıfta Sürprizle KarşılaşmayınMezun olabilmek için tamamlanması gereken şartlar ve son sınıfta yapılması gereken kontroller.
- Staj Planlaması: Ne Zaman, Kaç Gün, Nelere DikkatZorunlu staj süreleri, ne zaman yapılacağı, sigorta ve defter teslimi.
- Bitirme Projesi: Konu Seçimi, Danışman ve Teslim TakvimiBitirme projesi/tezi sürecinin işleyişi, danışman seçimi, iki döneme yayılan projelerde zaman planı ve teslim kurallarının mezuniyete etkisi.
- Yaz Okulu Rehberi: Kimler İçin Mantıklı, Nelere Dikkat EtmeliYaz okulunda ders almanın kuralları, ücreti, başka üniversiteden ders alma ve ortalamaya etkisi.
- Mezuniyet İşlemleri: İlişik Kesme, Diploma ve Diploma EkiMezuniyet başvurusu, ilişik kesme adımları, geçici mezuniyet belgesi, diploma teslimi ve mezuniyet derecesinin nasıl belirlendiği.
- Yüksek Lisans Başvurusu: ALES, Dil ve Başvuru TakvimiTezli ve tezsiz yüksek lisans farkı, ALES ve yabancı dil şartları, başvuru puanının hesaplanması ve başvuru döneminde hazırlanacak belgeler.