Rehber › Ders Muafiyeti: DGS, Yatay Geçiş ve Daha Önce Alınan Dersler
Ders Muafiyeti: DGS, Yatay Geçiş ve Daha Önce Alınan Dersler
Son güncelleme: Ağustos 2026
Daha önce başka bir programda ders aldıysan — DGS, yatay geçiş, ÇAP ya da terk ettiğin bir bölüm — bu derslerin bir kısmını saydırabilirsin. Buna muafiyet denir.
Kimler başvurabilir?
- DGS ile gelenler — önlisansta alınan dersler
- Yatay/dikey geçiş yapanlar
- Daha önce bir üniversite okuyup bırakanlar
- Yabancı dil muafiyet sınavını geçenler
Süre kritik
Muafiyet başvurusu genellikle kayıt olduğun ilk dönemin ilk iki haftasında yapılır. Bu süre geçtikten sonra çoğu üniversite başvuru kabul etmez — yani dersi baştan almak zorunda kalırsın. Kayıt olur olmaz öğrenci işlerine sor.
Neye bakılır?
İntibak komisyonu iki şeye bakar:
- İçerik uyumu — genellikle %70-80 örtüşme aranır. Bu yüzden başvuruya dersin içerik/ders tanım formunu eklemelisin, sadece adı yetmez.
- AKTS ve kredi — aldığın dersin AKTS'si, saydırmak istediğin dersten düşükse muafiyet reddedilebilir.
Ortalamaya etkisi
Bu konu çok karıştırılır ve üniversiteye göre değişir:
- Bazı üniversitelerde muaf dersler "MUAF" olarak işlenir ve ortalamaya girmez — AKTS'ye sayılır, AGNO'yu etkilemez.
- Bazılarında eski notunla birlikte aktarılır ve ortalamana doğrudan girer.
İkinci durumda düşük notlu bir dersi saydırmak AGNO'nu aşağı çeker. Başvurmadan önce hangisinin geçerli olduğunu öğren; gerekirse o dersi saydırmamayı seçebilirsin.
Muafiyet aldıktan sonra
Transkriptin değişir ve programın yeniden kurulmalıdır. Güncel transkriptini yükleyip kalan derslerini görebilirsin.
Başvuru dosyasında ne olmalı?
Muafiyet başvuruları çoğunlukla eksik evrak yüzünden reddedilir. Hazırlanması gerekenler:
- Onaylı transkript — önceki kurumdan, ıslak imzalı ya da e-imzalı
- Ders içerikleri — her ders için öğrenme çıktıları, haftalık konu dağılımı ve AKTS bilgisini gösteren resmî belge
- Dilekçe — hangi dersin hangi dersin yerine sayılmasını istediğinizi tek tek belirten liste
Dilekçede eşleştirmeyi kendiniz önermek işi hızlandırır: komisyon sizin önerinizi değerlendirir, sıfırdan eşleştirme yapmak zorunda kalmaz.
Muafiyet reddedilirse
Karara itiraz edilebilir. İtirazda en etkili dayanak, içerik örtüşmesini somut olarak göstermektir — iki dersin konu başlıklarını yan yana koyan bir tablo, "bence aynı ders" ifadesinden çok daha sonuç alıcıdır. İtiraz süresi genellikle kararın tebliğinden itibaren bir haftadır.
Muafiyet her zaman avantajlı mı?
Değil. Bir dersten muaf olmak o dersi almamak demektir, ancak muaf dersler çoğu üniversitede AGNO'ya katılmaz. Yüksek not aldığınız bir dersi saydırmak, ortalamanızı yükseltebilecek bir dersi kaybetmek anlamına gelebilir.
Ayrıca muafiyet aldığınız derslerin AKTS'si mezuniyet toplamınıza sayılır ama dönem yükünüzü boşaltır. Bu boşluğu üst sınıf dersleriyle doldurabiliyorsanız mezuniyetiniz hızlanır; dolduramazsanız yalnızca hafif bir dönem geçirmiş olursunuz.
Kısmi muafiyet diye bir şey var mı?
Genellikle hayır — bir ders ya sayılır ya sayılmaz. Ancak iki dersin birleşerek bir dersin yerine sayılması bazı üniversitelerde mümkündür. Örneğin önlisansta ayrı ayrı okunan iki matematik dersi, lisanstaki tek bir dersin yerine kabul edilebilir. Bu ihtimali dilekçenizde açıkça belirtin.
Bunlar da işine yarayabilir
- Kayıt Dondurma (İzinli Sayılma): Şartlar, Süre ve SonuçlarıHangi gerekçelerle kayıt dondurulabilir, azami süreden sayılır mı, burs ve askerlik tecili nasıl etkilenir.
- Azami Öğrenim Süresi: Kaç Yıl Hakkınız Var, Dolunca Ne Olur?Lisans ve önlisansta azami süre, hangi dönemlerin sayıldığı, süre dolduğunda verilen ek sınav hakları ve ilişik kesme.
- Başarı Bursu ve AGNO: Burs Nasıl Kazanılır, Neden KesilirVakıf üniversitelerinde başarı bursu şartları, AGNO barajları, bursun kesilme sebepleri ve yeniden kazanma imkânı.
- Öğrenci Askerlik Tecili: Nasıl İşler, Ne Zaman BozulurYükseköğrenim askerlik tecilinin otomatik işleyişi, tecili bozan durumlar, azami süre ilişkisi ve kayıt sildirmenin sonuçları.
- Sınavda Kopya ve Disiplin Süreci: Sonuçları Nelerdir?Yükseköğretim disiplin yönetmeliğine göre kopya ve benzeri fiillerin cezaları, sürecin işleyişi, savunma hakkı ve itiraz yolu.
- Harç ve Katkı Payı: Kimler Öder, Ödenmezse Ne OlurKatkı payı ile öğrenim ücreti farkı, ikinci öğretim ve uzayan öğrenim süresinde ödeme yükümlülüğü, ödenmediğinde doğan sonuçlar.