Rehber › Sınav Çakışması: İki Sınav Aynı Saatteyse Ne Yapılır?
Sınav Çakışması: İki Sınav Aynı Saatteyse Ne Yapılır?
Son güncelleme: Ağustos 2026
Ders programı çakışmasını seçim yaparken görürsünüz. Sınav çakışması ise takvim açıklandığında ortaya çıkar — ve o noktada ders bırakma şansınız kalmamıştır.
Neden oluyor?
Sınav takvimleri genellikle bölüm bazında hazırlanır. Kendi döneminizin dersleri çakışmayacak şekilde planlanır, ama şu durumlarda çakışma kaçınılmaz hale gelir:
- Alttan ders: Alt dönemden aldığınız ders, üst dönem dersinizle aynı saate denk gelir. En yaygın sebep budur.
- Üstten ders: İleri dönemden ders alan öğrencilerde aynı sorun ters yönde çıkar.
- Çift anadal / yandal: İki farklı bölümün takvimi birbirinden bağımsız kurulur.
- Ortak/servis dersleri: Farklı bölümlere verilen ortak dersler, tek bir zamanda toplu sınav yapabilir.
Önce ayırt edin
Tam çakışma (ikisi de 10:00) ile kısmi çakışma (biri 10:00, diğeri 11:00 ama ilki 90 dakika) farklı değerlendirilir. Kısmi çakışmada bazen ikinci sınava geç başlama izni verilerek çözülür.
Ne yapmalı?
- Takvim açıklanır açıklanmaz kontrol edin. Çakışmayı sınav sabahı fark etmek, çözüm için hiç zaman bırakmaz.
- Her iki dersin öğretim üyesine yazın. E-posta ile, iki dersin adını, kodunu, sınav tarih ve saatini net biçimde belirtin. Sözlü konuşma da yapın ama yazılı iz bırakın.
- Bölüm sekreterliğine/başkanlığına bildirin. Çözüm çoğu zaman burada üretilir.
- Dilekçe verin. Resmî yol budur; sözlü mutabakat sonradan unutulabilir.
Kim taviz verir?
Yaygın uygulama, alt dönem dersinin önceliğe sahip olmasıdır — çünkü o ders mezuniyet zincirinde daha kritik konumdadır. Bu durumda üst dönem dersinin sınavına mazeret sınavı hakkı tanınır.
Ancak bu bir kural değil, bir eğilimdir. Bazı bölümlerde çakışan sınavlardan biri gözetimli biçimde peş peşe yaptırılır: ilk sınavı bitirir, ikinci salona geçersiniz.
Mazeret sınavı hakkı
Mazeret sınavı, geçerli bir sebeple sınava girememiş öğrencilere tanınır. Sınav çakışması çoğu yönetmelikte geçerli mazeret sayılır — ama otomatik değildir:
- Süresi içinde başvurmanız gerekir (genellikle sınav tarihinden itibaren 3–7 iş günü).
- Başvuru dilekçeyle ve belgeyle yapılır; burada belge, sınav takvimi çıktısıdır.
- Bazı üniversiteler yalnızca vize için mazeret sınavı verir, final için vermez.
Süreyi kaçırmayın
Mazeret başvurusunun süresi kısadır ve sınava girmediğiniz gün işlemeye başlar. "Sonra hallederim" demek, hakkın tamamen kaybedilmesiyle sonuçlanır.
Çakışmayı baştan azaltmak
Sınav çakışmasını tamamen önleyemezsiniz, ama olasılığını düşürebilirsiniz:
- Alttan dersleri biriktirmeyin. Ne kadar çok alt dönem dersi taşırsanız, çakışma olasılığı o kadar artar.
- Şube seçerken dikkat edin. Bazı bölümlerde sınavlar şube bazlı yapılır; şube tercihiniz sınav saatinizi de belirleyebilir.
- Dönem başında takvimi sorun. Bazı bölümler sınav takvimini dönem başında yayımlar; ekle-sil haftasında hâlâ değişiklik yapma şansınız olur.
Alttan dersleri dengele
Alttan derslerini programa çakışmasız yerleştirmek, sınav çakışması riskini de azaltır. Transkriptini yükleyip dengeli bir dönem planı kurabilirsin.
Bunlar da işine yarayabilir
- GNO ve AGNO Nasıl Hesaplanır? Örnekli AnlatımHarf notu katsayıları, GNO ve AGNO formülü, şartlı geçme (DC/DD) kuralı ve not yükseltme mantığı.
- Harf Notu Sistemi: AA'dan FF'ye Not KarşılıklarıHarf notlarının katsayı karşılıkları, 100'lük sistemden dönüşüm ve bağıl değerlendirmenin aynı puanı nasıl farklı harfe çevirdiği.
- Vize ve Final Ağırlıkları: Geçmek İçin Finalden Kaç Almalıyım?Vize-final ağırlıklarının nasıl çalıştığı, geçme notu hesabı ve finalden gereken puanı bulmanın basit formülü.
- Bütünleme Sınavı: Kimler Girebilir, Not Nasıl Hesaplanır?Bütünlemeye girme şartları, notun final yerine mi geçtiği, vize ağırlığının korunup korunmadığı ve sık yapılan hatalar.
- Şartlı Geçme (DD ve DC) Nedir? AGNO Barajı Neden Önemli?DD ve DC notlarının ne anlama geldiği, hangi şartla geçerli sayıldığı ve AGNO düşerse bu derslerin nasıl geri geldiği.
- Ders Tekrarı ve Not Yükseltme: Hangi Not Geçerli Olur?Başarısız dersin tekrarı, not yükseltmek için ders alma, hangi notun transkripte işlendiği ve AGNO'ya etkisi.