Rehber › Engelli Öğrenci Hakları: Sınav Düzenlemeleri ve Destek Birimi
Engelli Öğrenci Hakları: Sınav Düzenlemeleri ve Destek Birimi
Son güncelleme: Ağustos 2026
Yükseköğretim kurumlarında engelli öğrencilere yönelik düzenlemeler bir ayrıcalık değil, mevzuatta tanımlı bir yükümlülüktür. Ancak çoğu düzenleme başvuru üzerine uygulanır.
Engelli Öğrenci Birimi
Her üniversitede bulunması gereken bir birimdir. Görevleri arasında öğrencinin ihtiyacını belirlemek, ilgili bölümle iletişime geçmek ve düzenlemelerin uygulanmasını takip etmek yer alır. İlk adım her zaman bu birime başvurmaktır — bölüm ya da öğretim üyesiyle tek tek uğraşmak yerine birim üzerinden ilerlemek, düzenlemenin kayda geçmesini sağlar.
Sınav düzenlemeleri
İhtiyaca göre uygulanabilecek düzenlemeler:
- Ek süre — yaygın uygulama sınav süresinin belirli bir oranda uzatılmasıdır
- Okuyucu ve işaretleyici desteği
- Ayrı sınav salonu ve uygun oturma düzeni
- Büyük punto, Braille ya da elektronik ortamda soru kitapçığı
- Sınav biçiminin uyarlanması (sözlü sınav gibi)
- Erişilebilir kat ve salon tahsisi
Dönem başında başvurun
Düzenlemeler sınav haftasında kurulamaz. Talebi dönemin ilk haftalarında iletmek, hem salon hem görevli planlaması için gereken süreyi tanır.
Ders ve materyal uyarlaması
Ders notlarının erişilebilir biçimde sağlanması, ders kaydı alma izni ve uygulamalı derslerde alternatif değerlendirme yöntemleri talep edilebilir. Bu düzenlemeler dersin öğrenme çıktılarını değiştirmez; yalnızca öğrencinin bunlara ulaşma yolunu uyarlar.
Devam muafiyeti
Sağlık durumu nedeniyle devam şartının uyarlanması bazı durumlarda mümkündür. Bu, devam zorunluluğunun tamamen kalkması anlamına gelmez; genellikle telafi ya da alternatif katılım biçimleri belirlenir. Talep, raporla birlikte engelli öğrenci birimine iletilir.
Başvuru için gerekenler
- Engel durumunu gösteren sağlık kurulu raporu
- Engelli öğrenci birimine yazılı başvuru
- Talep edilen düzenlemelerin açıkça belirtilmesi
Rapor ve talep her akademik yıl başında güncellenebilir; süreli raporlarda geçerlilik tarihine dikkat edin.
Düzenleme uygulanmazsa
Kabul edilmiş bir düzenlemenin uygulanmaması halinde durumu yazılı olarak engelli öğrenci birimine bildirin. Kayıt altına alınmış bir talep, sonradan yapılacak itirazın ve gerekirse sınavın yenilenmesi başvurusunun dayanağını oluşturur.
Bunlar da işine yarayabilir
- Kayıt Dondurma (İzinli Sayılma): Şartlar, Süre ve SonuçlarıHangi gerekçelerle kayıt dondurulabilir, azami süreden sayılır mı, burs ve askerlik tecili nasıl etkilenir.
- Azami Öğrenim Süresi: Kaç Yıl Hakkınız Var, Dolunca Ne Olur?Lisans ve önlisansta azami süre, hangi dönemlerin sayıldığı, süre dolduğunda verilen ek sınav hakları ve ilişik kesme.
- Başarı Bursu ve AGNO: Burs Nasıl Kazanılır, Neden KesilirVakıf üniversitelerinde başarı bursu şartları, AGNO barajları, bursun kesilme sebepleri ve yeniden kazanma imkânı.
- Öğrenci Askerlik Tecili: Nasıl İşler, Ne Zaman BozulurYükseköğrenim askerlik tecilinin otomatik işleyişi, tecili bozan durumlar, azami süre ilişkisi ve kayıt sildirmenin sonuçları.
- Sınavda Kopya ve Disiplin Süreci: Sonuçları Nelerdir?Yükseköğretim disiplin yönetmeliğine göre kopya ve benzeri fiillerin cezaları, sürecin işleyişi, savunma hakkı ve itiraz yolu.
- Ders Muafiyeti: DGS, Yatay Geçiş ve Daha Önce Alınan DerslerDaha önce alınan derslerin saydırılması, intibak süreci ve muafiyetin ortalamaya etkisi.